50 lat temu otrzymali dyplom lekarski

Zygmunt Kubisiak

Przed pięćdziesięciu laty otrzymali dyplom lekarza

Odnowienie dyplomu po 50 latach od ukończenia studiów

They received physician's diploma fifty years ago

Zawód lekarza to nie tylko zawód zaufania publicznego, cenne dobro narodowe, wolna profesja, ale również powołanie i ogromna odpowiedzialność moralna i prawna. Przygotowując się do stanu lekarskiego, musieliśmy bardzo dużo się uczyć w szkole powszechnej, potem średniej, by przebrnąć przez sito egzaminu wstępnego na studia. Były to roczniki pokrzywdzone przez lata okupacji hitlerowskiej z kilkuletnimi przerwami w nauce. Byliśmy szczęśliwcami - wybrańcami spośród wielu: w Poznaniu na jedno miejsce studenckie w 1951 roku przypadało 17,5 osoby. Goniliśmy od ćwiczenia do ćwiczenia, zaliczenia, kolokwia, od egzaminu do egzaminu, bez odpoczynku w dzień i często w nocy, i to w czasach szalejącego stalinizmu, terroru politycznego. Za każdy dowcip czy niekorzystną wypowiedź na ówczesną władzę można było zostać aresztowanym bez prawa do obrony.

W czerwcu 1956 roku, gdy kończyliśmy studia, w Poznaniu wybuchły strajki robotników Zakładów Taboru Kolejowego im. Józefa Stalina (dawniej i obecnie im. Hipolita Cegielskiego) krwawo stłumione. My zostaliśmy spacyfikowani w akademikach, a ówczesny premier Józef Cyrankiewicz wypowiedział słynne słowa "kto podniesie rękę na władzę ludową, temu ta ręka zostanie obcięta". U schyłku naszej pracy zawodowej znowu jeden z wicepremierów grozi lekarzom, że puści ich w "kamasze" i "każe pokazać co mamy w garażu". Po zaliczeniach, trudnych egzaminach w trakcie studiów i po egzaminach końcowych, wreszcie po ciężkiej nauce otrzymaliśmy upragniony dyplom lekarza wręczany nie przez władze uczelni (jak ma to miejsce dzisiaj), lecz przez sekretarkę w sekretariacie Akademii Medycznej.

Dalej czekały na nas (jeżeli mieliśmy to szczęście) specjalizacje i znowu kosztowne kursy dokształcające, sympozja, zjazdy, konferencje, warsztaty i inne posiedzenia naukowe (rzadziej towarzyskie). Ponownie ciężka nauka przed egzaminami na pierwszy, potem na drugi stopień specjalizacji. Wyczerpująca praca często ponad siły od poradni do poradni, od dyżuru w szpitalu do dyżuru w Pogotowiu Ratunkowymi i odwrotnie. Poza tym w latach 50. drugiej połowy XX wieku musieliśmy obowiązkowo pracować po 10 godzin dziennie: 5 godzin w szpitalu i 5 godzin w lecznictwie otwartym i to bez wolnych sobót, za skandalicznie nędzne zarobki niemal na poziomie pracy społecznej. Urlopy spędzaliśmy na zastępstwach za starszych, często schorowanych niewydolnych kolegów i w szpitalu, i w Pogotowiu. Dorabialiśmy na koloniach letnich lub obozach harcerskich, by zabrać ze sobą rodzinę i zarobić trochę pieniędzy.

Studiowaliśmy w latach 1951-1956, plus rok stażowy 1957. Do Kalisza na staż do Szpitala Miejskiego im. Przemysła II przyszła grupa 18 osób, absolwentów Akademii Medycznych. Najliczniejszą była grupa poznańska licząca 12 osób, z Łodzi - 4, ze Szczecina - 1. W późniejszym okresie już po stażu i specjalizacji przyszli z Wrocławia dwaj koledzy.

Z uczelni poznańskiej były następujące osoby:

Alina Bąk-Mąka,
Alina Kapczyńska-Rygiel,
Karol Kisieliński,
Zygmunt Kubisiak,
Jerzy Matuszczak,
Janina Michalska-Bartecka,
Zdzisław Miśkiewicz,
Jadwiga Padalak-Brzęczkowska,
Mieczysław Różański,
Halina Skorupska-Nićkowska,
Antoni Sukiennicki,
Krzysztof Szulc,
Lesław Szychowski,
Maria Waliszewska-Godlewska.

Z łódzkiej Akademii:

Teresa Grzanka-Andrzejak,
Aleksandra Jaroszyńska,
Izabela Kujawińska-Szychowska,
Zdzisław Olek.

Z Akademii ze Szczecina:

Irena Świerk.

Z Akademii we Wrocławiu w późniejszym czasie przybyło dwóch lekarzy:

Edward Łenczuk
Ryszard Turkiewicz.

Krótko na stażu byli jeszcze: Skurzewska i Skurzewski, ale ślad po nich zaginął.

Antoni Dziatkowiak z poznańskiej AM, nie pracował w Kaliszu, ale jest Członkiem Honorowym KTL
i dlatego umieszczony jest w tym wykazie.

* * *

W ogromnym skrócie przedstawię sylwetki koleżanek i kolegów:

ALINA BĄK-MĄKA, specjalista okulistka. Uprzednio z-ca ordynatora okulistyki Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kaliszu i przez wiele lat kierownik Poradni Okulistycznej na "Rogatce". Obecnie mieszka w Poznaniu i pracuje w Poradni Medycyny Pracy.

MARIA WALISZEWSKA-GODLEWSKA, specjalista analityki i transfuzjologii. Miejsce pracy: Szpital Miejski w Kaliszu, Pracownia Diagnostyki Laboratoryjnej, kierownik Działu Laboratoryjnego i w Stacji Krwiodawstwa z-ca dyrektora ds. medycznych.

KAROL KISIELIŃSKI, specjalista chirurg. Wieloletni ordynator Oddz. Chirurgicznego. Przed powstaniem województwa kaliskiego pełnił obowiązki dyrektora Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej w Kaliszu oraz kierował kaliskim Pogotowiem Ratunkowym.

JANINA MICHALSKA-BARTECKA, specjalista chorób wewnętrznych. Była ordynatorem Oddziału Wewnętrznego w szpitalu im. T. Drobnika w Pleszewie. Następnie wraz z mężem przeniosła się do Stołecznego Centrum Rehabilitacji w Konstancinie, prowadzonego przez prof. Weissa i tam pozostała do końca życia.

JERZY MATUSZCZAK, specjalista chorób płuc i medycyny społecznej. Wieloletni ordynator i dyrektor Wojewódzkiego Zespołu Opieki Zdrowotnej Chorób Płuc i Gruźlicy w Szpitalu w Wolicy koło Kalisza. Specjalista wojewódzki w dziedzinie chorób płuc i gruźlicy dla województwa kaliskiego. Przez kilka kadencji radny Miejskiej Rady Narodowej Kalisza, odpowiedzialny za współpracę z Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Członek Okręgowej Komisji Zawodowej w Poznaniu. Z-ca Rzecznika Dobra Służby Zdrowia przy Okręgowej Komisji Kontroli Zawodowej w Poznaniu.

ZDZISŁAW MIŚKIEWICZ, po odbytym stażu powołany do wojska - pozostał w siłach zbrojnych.

JADWIGA PADALAK-BRZĘCZKOWSKA, specjalista radiolog, do emerytury kierownik Pracowni Radiologicznej Zakładu Diagnostyki Obrazowej RTG i USG Szpitala Miejskiego, przemianowanego na Wojewódzki Szpital Zespolony. Wyspecjalizowała dziesięciu lekarzy w zakresie radiologii.

MIECZYSŁAW RÓŻAŃSKI, ukończył w Poznaniu dwa fakultety: Oddziału Stomatologii i Wydziału Lekarskiego. W Kaliszu był kierownikiem Powiatowej Przychodni Obwodowej i następnie Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej. Wyjechał do Niemieckiej Republiki Federalnej i w Hanowerze prowadził prywatną praktykę stomatologiczną. Obecnie mieszka i pracuje w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej.

KRZYSZTOF SZULC, specjalista dermatolog i wenerolog. Był z-cą ordynatora Oddz. Dermatologicznego. Następnie przez wiele lat pracował w różnych poradniach lecznictwa otwartego miasta Kalisza. Związany także z medycyną pracy i medycyną szkolną.

HALINA SKORUPSKA-NIĆKOWSKA, specjalista medycyny przemysłowej i medycyny społecznej. Po stażu w Kaliszu przeniosła się do Warszawy, gdzie pracowała jako lekarz zakładowy, rejonowy i jako inspektor Orzecznictwa Lekarskiego. Obecnie pełni dyżury w Centralnym Porcie Lotniczym na Okęciu w Warszawie.

LESŁAW SZYCHOWSKI, specjalista chorób płuc i ftyzjatrii. Wieloletni kierownik Poradni Chorób Płuc i Gruźlicy w Przychodni Obwodowej. Organizator tej poradni, organizator profilaktyki przeciwgruźliczej, objazdowego ambulansu RTG obsługującego teren Kalisza, powiatu kaliskiego oraz miast i powiatów ościennych. Nadzorował prace tzw. Małego Obrazka RTG (stacjonarnego) i odczytywał zdjęcia rtg wykonane tym aparatem. Przez wiele lat pracował jako lekarz więziennictwa kaliskiego.

ALINA KAPCZYŃSKA-RYGIEL, specjalista rehabilitacji. Kierownik Zakładu Rehabilitacji w Puszczykowie do czasu przejścia na emeryturę. Przez kilka lat (1965-1977?) dojeżdżała raz w tygodniu do Kalisza, gdzie jako jedyny specjalista prowadziła rehabilitację w lecznictwie otwartym na "Rogatce".

ANTONI SUKIENNICKI, dr nauk medycznych, specjalista IIo chirurgii ogólnej i IIo chirurgii dziecięcej oraz Io organizacji służby zdrowia. Emerytowany ordynator Chirurgii Dziecięcej w Ostrowie Wlkp. Autor opracowania historii szpitalnictwa w Ostrowie Wlkp. Członek KTL. Leczył dzieci z Kalisza. Czynny zawodowo jako pracownik lecznictwa otwartego w Poradni Chirurgii Dziecięcej w Ostrowie Wlkp.

Czterech kolegów przybyło z Łódzkiej Akademii Medycznej:

TERESA GRZANKA-ANDRZEJAK, specjalista pediatra, wieloletni kierownik Poradni Chorób Dziecięcych w Przychodni Specjalistycznej na "Rogatce". Przez krótki czas pełniła obowiązki kierownika Przychodni Specjalistycznej na "Rogatce".

ALEKSANDRA JAROSZYŃSKA, specjalista chorób wewnętrznych i reumatologii. Przez wiele lat kierowała Specjalistyczną Poradnią Reumatologiczną w Przychodni na "Rogatce".

IZABELA KUJAWIŃSKA-SZYCHOWSKA, specjalista położnictwa i ginekologii, z-ca ordynatora i lekarz prowadzący poradnie tej specjalności. Pracownik Stacji Krwiodawstwa. Równocześnie pracowała w Szpitalu Miejskim. Po przejściu na emeryturę przez 10 lat prowadziła Poradnię K.

ZDZISŁAW OLEK, lekarz ogólny rejonowy. Dzisiaj powiedzielibyśmy lekarz pierwszego kontaktu, odpowiednik lekarza rodzinnego.
Ze Szczecińskiej Akademii Medycznej, jako jedyna z tej uczelni przybyła:

IRENA ŚWIERK, specjalista ftyzjatrii i pulmonologii, wieloletni ordynator Oddziału Chorób Płuc i Gruźlicy w Szpitalu w Wolicy koło Kalisza.

Wrocławską Akademię w najstarszym mieście Polski reprezentują:

EDWARD ŁENCZUK, specjalista pediatra, poprzednio w Oławie koło Wrocławia ordynator Oddz. Dziecięcego i tam z-ca kierownika Wydziału Zdrowia Matki i Dziecka. W Kaliszu początkowo pracował w różnych Przychodniach Rejonowych, Poradniach Dziecięcych, by ostatecznie objąć stanowisko kierownika Poradni Dziecięcej w Poliklinice Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przy ul. Kordeckiego.

RYSZARD TURKIEWICZ, dr n. med., specjalista chorób wewnętrznych i kardiologii. W Wałbrzychu ordynator Oddz. Kardiologicznego. Pracował też na kontrakcie w Maroku. Po wygranym konkursie na stanowisko ordynatora Kardiologii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kaliszu unowocześnił dzieło zapoczątkowane przez dr. med. Zbigniewa Kledeckiego. Wprowadził rutynowe implantacje stymulatorów serca oraz badania koronarograficzne. Zespół pracowników Oddz. Kardiologicznego otrzymał zbiorową nagrodę Ministra Zdrowia za wprowadzenie stymulatorów jedno- i dwujamowych serca. Były radny Miejskiej Rady Narodowej w Kaliszu. Wyróżniony honorowym tytułem Kaliszanina roku 1997. Nadal czynny zawodowo.

ZYGMUNT KUBISIAK, autor niniejszego opracowania, lekarz chorób uszu, nosa, gardła i krtani, specjalista otolaryngolog dziecięcy i specjalista organizacji ochrony zdrowia. Przez 25 lat prowadziłem samodzielnie Otolaryngologię Dziecięcą w Szpitalu im. Przemysława II, przemianowanego potem na Wojewódzki Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem i następnie na Wojewódzki Szpital Zespolony. Pełniłem szereg funkcji administracyjnych: kierownik Miejskiej Przychodni Obwodowej (1963-1965), a po integracji z Przychodnią Powiatową kierownik połączonych przychodni - Przychodni Obwodowej dla Miasta i Powiatu w Kaliszu (1965-1970). W tym czasie po oddaniu do użytku (2 V 1965) po kapitalnym remoncie i nadbudowie jednego piętra w gmachu przedwojennego Szpitala św. Trójcy na Rogatce przy ul. Śródmiejskiej 34 zostały znacznie rozbudowane poradnie specjalistyczne. W powiecie kaliskim (czasie mojego administrowania) powstały nowe ośrodki zdrowia: w Blizanowie, Brzezinach, Korzeniewie, Jastrzębnikach. Wybudowano nowy ośrodek zdrowia w Godzieszach i Stawiszynie. Działały trzy Izby Porodowe w Błaszkach (Błaszki należały wtedy do powiatu kaliskiego), Stawiszynie i w nowo wybudowanym ośrodku w Godzieszach. Rozbudowana została higiena szkolna. Każdy pediatra i lekarz rejonowy sprawował opiekę nad dziećmi jednej ze szkół kaliskich, a lekarze z Ośrodków Zdrowia opiekowali się uczniami w powiecie. Została wydzielona Specjalistyczna Poradnia Higieny Szkolnej. W niektórych szkołach działały gabinety stomatologiczne (jeden dla kilku szkół). W większych zakładach przemysłowych Kalisza utworzono Poradnie Medycyny Przemysłowej z obsadą lekarską i pielęgniarską oraz z personelem pomocniczym. W 1972 r. nastąpiła integracja Szpitala z lecznictwem otwartym - powstał Zespół Zakładów Opieki zdrowotnej. W skład zespołu wskazałem lekarzy o zdolnościach organizacyjnych: Mieczysława Mazurka, Aleksandra Wojczaka, Zbigniewa Pszczołę i stomatologa Piotra Rudowicza. Mnie powierzono stanowisko dyrektora Szpitala Zespolonego im. Przemysła II (1972-1975).
Z innych stanowisk jakie pełniłem to: sędzia Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu. Lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ostrowie Wlkp. Wojewódzki Lekarz Kontroli nad Orzecznictwem Lekarskim (1993-2000) dla województwa kaliskiego.
Dwukrotnie prowadziłem zebrania sprawozdawczo-wyborcze Kaliskiego Towarzystwa Lekarskiego. Byłem członkiem Komisji Rewizyjnej KTL (1986-1990).

* * *

ANTONI JAN DZIATKOWIAK, specjalista kardiochirurgii, torakochirurgii i transplantologii, profesor dr hab. med. UJ w Krakowie. Z urodzenia Wielkopolanin, z wyboru Małopolanin. Opublikował ponad 200 prac w języku polskim i w językach obcych. Wyspecjalizował 28 lekarzy specjalistów w chirurgii ogólnej, torakochirurgii i kardiochirurgii. 20 doktorów medycyny, 5 doktorów habilitowanych. Prof. Dziatkowiak najwybitniejszy polski kardiochirurg o światowej sławie wraz ze swoim znakomitym zespołem lekarzy i współpracowników wykonał 10 tys. koronarografii i angioplastyk wieńcowych i 3 tys. operacji serca, w tym 50 transplantacji serca, rocznie. Należy do bardzo licznych towarzystw naukowych krajowych i zagranicznych.
17 września 1994 r. Walny Zjazd Delegatów Kaliskiego Towarzystwa Lekarskiego w uznaniu zasług przyznał znakomitemu kardiochirurgowi tytuł Honorowego Członka naszego Towarzystw.

* * *

Uroczystości jubileuszowe odnowienia dyplomu lekarskiego po 50 latach pracy zawodowej odbyły się w Akademiach Medycznych absolwentów. W poznańskiej AM było to 13 X 2007 r. w auli Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w obecności członków senatu, dziekanów, a dyplomy wręczał prorektor prof. dr hab. med. Andrzej Obrębowski. Na dyplomach widniał napis:

QUOD FELIX, FAUSTUM FORTUNATUMQUE SIT!

(Oby to było szczęśliwe, sprzyjające i pomyślne)

W 1951 r. na studia w AM dostało się ponad 400 osób (dokładna liczba nie jest znana). Odsiew na dwóch pierwszych latach był ogromny, zostało nas 318 studentów. Wydział Lekarski ukończyło 294 absolwentów. Uprawnień do wykonywania zawodu nie otrzymało 24 kolegów. W uroczystościach jubileuszowych wzięło udział 141 seniorów. 96% ankietowanych opowiedziało się, że ponownie wybrałoby zawód lekarza. Z rocznika naszych dyplomowanych pięćdziesięciolatków było 21 profesorów zwyczajnych - (jeden nadzwyczajny) pracujących w różnych placówkach naukowych w kraju i na świecie, najwięcej w poznańskiej AM. 26 kolegów miało tytuł dr n. med. 71% z żyjących kolegów jako emeryci (tzw. dorabiający) nadal pracuje zawodowo w myśl zasady "lekarzem jest się do końca życia, należy być pomocnym ludziom chorym".

Najwybitniejszym z grona profesorskiego naszego rocznika jest nasz kolega, Honorowy Członek Kaliskiego Towarzystwa Lekarskiego, prof. dr hab. med. Antoni Dziatkowiak, specjalista kardiochirurg, twórca krakowskiej szkoły kardiochirurgicznej. Po wymienieniu jego nazwiska dostał ogromne, huraganowe wręcz oklaski od licznie zgromadzonych gości wypełniających do ostatniego miejsca aulę Uniwersytetu.

Z naszego kaliskiego grona opuścili ten świat na zawsze:

Teresa Grzanka-Andrzejak,
Karol Kisieliński,
Izabela Kujawińska-Szychowska,
Janina Michalska-Bartecka,
Zdzisław Olek,
Krzysztof Szulc,
Leszek Szychowski.

Cześć Ich pamięci!

Adres autora:
lek. Zygmunt Kubisiak
ul. Niecała 5
62-800 Kalisz

W Kaliskim Towarzystwie Lekarskim autor niniejszego opracowania przedstawił powyższe na zebraniu 14 VI 2008 roku.